Vinden

Top ICT - Software cruciaal in strijd tegen COVID-19

Dat het coronavirus de wereld op zijn kop heeft gezet, is een understatement. Op alle mogelijke vlakken is er dan ook koortsachtig gewerkt om het virus onder controle te houden, niet alleen met vaccins maar ook met hightech – kunstmatige intelligentie, machine learning, analytics, uitbraak tracking, enz. Software is nu zonder meer een cruciaal wapen geworden in ons gevecht tegen COVID-19. (Frans Godden)

Op 11 april jongstleden lanceerde het Nederlandse ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) een oproep naar bedrijven en deskundigen om mee te denken over de ontwikkeling en de inzet van apps in de aanpak van het coronavirus. Drie dagen later waren er bij het ministerie al zo’n 750 reacties binnengekomen. De bedoeling was dat na een selectie een vijftal apps zouden overblijven waarna tijdens een ‘appathon’ in het weekend van 18 en 19 april experts van binnen en buiten de overheid en ook het publiek mee konden oordelen en adviezen konden geven. Alleen apps die daadwerkelijk bijdragen en die voldoen aan alle eisen van het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) en de GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst) kwamen in aanmerking. Welke apps uiteindelijk verkozen zijn, was bij het schrijven van dit artikel nog niet bekend maar ongetwijfeld vind je dat wel op het internet terug.

Massa initiatieven

Het is maar één van de ontelbare initiatieven die in de digitale wereld in het voorbije jaar genomen zijn om te helpen in de strijd tegen het coronavirus. Wie in zijn zoekmachine termen als ‘coronavirus’ of ‘COVID-19’ intikt, krijgt een eindeloze lijst van hulpmiddelen, activiteiten, programma’s, apps en websites die allemaal informatie over het virus geven. Enkele markante voorbeelden. Facebook verzamelt samen met de Carnegie Mellon University gegevens over coronasymptomen bij zijn gebruikers. Apple heeft een COVID-19 app en website gelanceerd in samenwerking met het CDC (Center for Disease Control), de White House Coronavirus Task Force en het Federal Emergency Management Agency om iedereen up-to-date te houden over het virus. Tableau heeft een COVID-19 Data Hub in het leven geroepen met data aangeleverd door het CDC, de Johns Hopkins University en de WHO, de Wereldgezondheidsorganisatie. En op het snijpunt van hard- en software is het HPC Consortium (High Performance Computing) ontstaan om onderzoekers bij te staan in het draaien van enorme berekeningen op het vlak van epidemiologie, bio-informatica en moleculaire modelling. Op traditionele computers zou dat rekenwerk maanden of zelfs jaren vergen. Deelnemers zijn IBM, AWS, Google, HPE, Microsoft, NASA, de U.S. National Labs, het Massachusetts Institute of Technology, de White House Office of Scienceand Technology Policy en het U.S. Department of Energy. Interessant ten slotte is dat een aantal cybersecurity professionals de CTI League gecreëerd hebben om hospitalen bij te staan in het afweren van hackers en andere obscure individuen. De groep telt wereldwijd al meer dan 500 leden en groeit nog steeds.

Very big data

Waarom hebben we dergelijke supercomputers nodig? Omdat er nog nooit zoveel data gegenereerd zijn over een medisch fenomeen als rond COVID-19. Very big data dus, en die hoeveelheid data groeit elke dag schrikwekkend aan. Gegevens die grotendeels waardeloos zijn tenzij je er de gepaste software op los laat. Mark Zuckerberg, de CEO van Facebook, verwoordde het een jaar geleden in een opiniestuk als volgt: ”Nu de wereld tegen COVID-19 vecht en landen plannen maken om hun samenleving ter heropenen (!), is het van het allergrootste belang dat we een duidelijk idee hebben van de verspreiding van de ziekte. Betere data zullen de overheid in staat stellen om te bepalen waar ze middelen zoals ventilatoren en materiaal voor persoonlijke bescherming naartoe moeten sturen – en welke regio’s uiteindelijk weer veilig opengesteld kunnen worden”. Hij kon natuurlijk ook niet voorzien dat dit laatste voorlopig wishful thinking zou zijn...

Maar hij had zeker begrepen dat data een cruciale plaats zouden innemen in de strijd tegen het virus, vandaar de samenwerking met de Carnegie Mellon University, met New York University, de University of Maryland en Mila Research Institute uit Montreal. Zijn oproep vond ook onmiddellijk weerklank in de rest van de software-industrie en dan vooral bij de ontwikkelaars van analytics. SAS, marktleider in advanced analytics, lanceerde in april vorig jaar zijn COVID-19 Data Analytics Resource Hub die een waaier van gratis hulpmiddelen en tools aanreikt om realtime inzichten in COVID-19 voor iedereen toegankelijk te maken. Centraal in die hub staat een data visualisation dashboard, gebaseerd op SAS Visual Analytics, dat gebruikers in staat moet stellen om de meest recente statistieken over het virus te raadplegen via interactieve schema’s, diagrammen, en grafieken met drill-down mogelijkheden om de status, locatie en verspreiding over heel de wereld weer te geven.

Visualisatie is cruciaal

“Bij de aanvang van een wereldwijd gezondheidsprobleem zoals dit razendsnelle virus worden we geconfronteerd met heel wat onbekenden”, zegt Mark Lambrecht, Global Director, Health Care and Life Sciences bij SAS (en Belg). “Datavisua- lisatie kan dan een goed vertrekpunt zijn om tendensen te begrijpen en data bij elkaar te brengen in een zinnig verhaal. De mogelijkheid om de verspreiding van het virus visueel voor te stellen zal de bewustwording vergroten, de impact beter laten inschatten en uiteindelijk ook helpen bij het voorkomen van de verdere verspreiding. Een goede analytics tool is dan ook cruciaal bij het tracken van zo’n erg besmettelijke ziekte op wereldschaal. Visualisatie maakt het niet alleen gemakkelijker om te begrijpen wat er precies aan de hand is, maar laat je ook de juiste vragen stellen naar de toekomst toe”.

In het dashboard van SAS zitten de status, locatie, verspreiding en trendanalyses van het virus verwerkt. De onderliggende data worden dagelijks bijgewerkt zodat je steeds een up-to-date overzicht krijgt van nieuwe bevestigde gevallen, genezingen en overlijdens per regio. De visualisatietools zijn ook erg nuttig voor eerstelijnsgezondheidswerkers omdat ze met behulp van gesofisticeerde epidemiologische technieken kunnen voorspellen wanneer er pieken in de bezetting van de bedden op intensieve zorg zullen zijn en hoe die in de komende dagen of weken zullen evolueren. Ook het aantal verplegers en de nodige apparatuur kunnen op die manier ingeschat en gepland worden. SAS heeft een aantal tools op zijn website vrij toegankelijk gemaakt voor andere gezondheidsorganisaties en overheden die geen gespecialiseerd data science team hebben. “Analytics is van vitaal belang om deze crisis onder controle te krijgen omdat het ons in staat stelt ervoor te zorgen dat we de juiste technologie op het juiste moment in de crisis kunnen toepassen om het juiste probleem op het juiste moment op te lossen”, aldus Lambrecht.

Ook in het tijdperk na de coronacrisis ziet hij een verdere grote rol weggelegd voor analytics. “Post- COVID-19 klinisch onderzoek zal in toenemende mate worden ontworpen en gebouwd rondom de wereld van de patiënt. Met sensoren, wearables en apps kunnen patiënten langer thuisverzorging genieten en 24/7 worden gemonitord. Zo ontstaat er een datagedreven ontwikkelproces van geneesmiddelen. De vooruitgang op het gebied van analytics geeft de geneesmiddelenontwikkeling een nieuwe impuls in zijn constante zoektocht naar innovatieve therapieën. Klinische studies kunnen dankzij analytics bijdragen aan de ontwikkeling van meerdere geneesmiddelen binnen één studie en leiden tot meer gepersonaliseerde en doelgerichte therapieën. De resultaten van klinische studies komen ook steeds sneller beschikbaar, waardoor patiënten de transparantie krijgen die ze nodig hebben om de behandeling te vinden die voor hen werkt.”

Het Europees Parlement vecht mee

Begin april van dit jaar publiceerde de EPRS, de European Parliamentary Research Service, een stevig document met als titel Ten technologies to fight coronavirus. Daarin worden tien verschillende technologische domeinen opgesomd die met behulp van innovatieve applicaties de pandemie helpen te bestrijden. Het rapport heeft ook aandacht voor de wettelijke en regelgevende uitdagingen en raakt socio-ethische dilemma’s aan die het gebruik van die technologieën meebrengen. Een kort overzicht van de belangrijkste.

Kunstmatige intelligentie (AI). AI-technologieën hebben een cruciale rol gespeeld bij het voorspellen van de verspreiding van het virus. Ze zijn ingezet om mensen met coronavirussen te helpen detecteren op basis van uiterlijke tekenen, om veranderingen in de lichaams- temperatuur in realtime te volgen met behulp van draagbare sensoren, om nieuwe moleculen te maken als basis voor medicijnen en om een dataplatform te bieden om de verspreiding van de ziekte te volgen. AI ligt dan ook aan de basis van advanced analytics toepassingen die de uitbraak en de verspreiding van het virus in realtime in kaart brengen.

Blockchain. Blockchain-technologie splitst informatie op in digitale versleutelde blokjes die samen een onkraakbare informatieketting vormen. Wordt er informatie gewijzigd in één blokje, dan wordt dat automatisch aangepast in de blokjes die elders in het informatienetwerk zitten. Op die manier is de informatie altijd actueel, ideaal dus voor data over het virus – voor het tracken van besmettingen, het opvolgen van vaccinvoorraden, enz.

Open-source.Naast de oplossingen van grote gevestigde spelers als SAS, Tableau en Microsoft heeft COVID-19 een reeks open source toepassingen in het leven geroepen, ge- baseerd op software die vrij beschikbaar is en ook gewijzigd mag worden. Wel niet zonder gevaar want het creëren van open databases doet vragen rijzen rond privacy en security, plus de authenticiteit en de kwaliteit van de data. Meerdere organisaties hebben dan ook al aan de EU gevraagd ervoor te zorgen dat alle technische ingrepen om het virus onder controle te houden transparant en onder overheidscontrole zouden blijven.

 

Telehealth. Telehealth-technologieën zorgen ervoor dat patiënten op afstand kunnen wordengezien en gediagnosticeerd door artsen via een audiovisueel, realtime, interactief communicatiesysteem in twee richtingen zodat videobezoeken via computers, tablets en smartphones met webcam mogelijk worden. Het op afstand leveren van klinische zorgdiensten heeft als voordeel dat ziekenhuizen vrijgehouden kunnen worden voor bevestigde gevallen en het beperkt de overdrachtsnelheid van virussen, aangezien er geen risico is om aan de ziekteverwekker te worden blootgesteld.

Minder courant maar soms toch ook belangrijk is de inzet van 3D-printing om medisch materiaal zoals maskers, beademingsfilters en ventilatoren zelf aan te maken. Herinner u de berichten over het gebrek aan dergelijke apparaten op het hoogtepunt van de eerste golf. Op een heel ander niveau speelt de inzet van nanotechnologie een enorm belangrijke rol bij het ontwikkelen van vaccins. Nanodeeltjes binden zich namelijk gemakkelijk aan een virus en voorkomen dat het COVID-19 verspreidt door zijn aanvallen van gastlichamen te beperken. Hier komt ook de technologie voor het wijzigen van genetisch materiaal bij kijken. Er wordt ook steeds meer aandacht besteed aan synthetische biologie waarbij wetenschappers een multidisciplinaire benadering hanteren en biologie, engineering, genetica, scheikunde en informatica gebruiken om het genotype van virussen substantieel te veranderen. Het rapport ziet ten slotte ook heil in het gebruik van drones en robots in de strijd tegen COVID-19. Het gebruik van drones kan het naleven van socialeafstandsmaatregelen controleren en daar-door het aantal persoonlijke contacten verminderen, en ook cruciale mensen als gezondheidswerkers vrijmaken en hun blootstelling aan het virus minimaliseren. Ook robots hebben hun opwachting gemaakt. In China en enkele andere landen zoals de VS, stonden zij in voor het verstrekken van medicijnen aan patiënten en behandelden ze hen in isolatie.


Dit artikel is verschenen in Top ICT die beschikbaar is in pdf.

Interesse in een sectoranalyse?

De SectorTop is een analyse van de 50 grootste ondernemingen uit een specifieke sector. U krijgt rankings en grafieken voor 30 kerncijfers en ratio's op het vlak van rentabiliteit, solvabiliteit, liquiditeit en toegevoegde waarde. Nadien nemen we elk bedrijf afzonderlijk onder de loep, met de individuele trend per kerncijfer en mediaan van de sector. Info en bestellen

Terug
Inschrijven nieuwsbrief Uw advertentie in onze nieuwsbrief?
Infotheek
Belastingvoordeel voor de kwijtschelding van huur

Circulaire over het belastingvoordeel voor de kwijtschelding van huur

 

Rapport Rekenhof inzake fiscale regularisatie

Rapport van het Rekenhof inzake fiscale regularisatie

 

Niet-recurrente bedrijfsresultaatsgebonden voordelen

Niet-recurrente bedrijfsresultaatsgebonden voordelen - Een instrument om de werknemersprestaties te bevorderen

 

Wetstraat
Model aangifteformulier belasting van niet-inwoners

Koninklijk besluit tot vastlegging van het model van het aangifteformulier inzake belasting van niet-inwoners (vennootschappen, verenigingen, enz.) voor het aanslagjaar 2021 - BS 26 mei, p. 54.806
 

Aangifte formulier inzake rechtspersonenbelasting

Koninklijk besluit tot vastlegging van het model van het aangifteformulier inzake rechtspersonenbelasting voor het aanslagjaar 2021 - BS 26 mei, p. 54.793
 

Vastlegging model van formulier Wetboek van de inkomstenbelastingen

Koninklijk besluit tot vastlegging van het model van formulier als bedoeld in artikel 307, § 1/2, vierde lid, van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 - BS 3 mei , p. 41.979