Vinden

In de Marge van Top ICT - Wanneer gemak een noodzaak wordt

Over het aantal gewonnen jaren zijn ze het niet eens, maar alle specialisten erkennen wel dat de pandemie tot een buitengewone versnelling heeft geleid in de digitalisering van ondernemingen, samenleving en innovatie. Op dat laatste gebied scoort België in Europa zelfs het best. (Tony Coenjaerts)

Uit een door StartupBlink georganiseerde internationale studie naar veertig landen blijkt dat ons land immers op de vierde plaats komt, na de Verenigde Staten, Israël en Canada, inzake door het coronavirus gegenereerde innovatie, met Antwerpen, Gent en Leuven voorop.

Start-ups

De toediening van zuurstof gebeurde nog steeds nagenoeg hetzelfde als honderd jaar geleden, namelijk doorlopend. Het Antwerpse bedrijf Oxypoint ontwikkelde nu echter per patiënt aangepaste flowmeters en automatiseerde de monitoring ervan. Op het gebied van comfort ontwierp Ergotrics opblaasbare positioneringskussens voor eenheden voor speciale zorg en voor de intensive care. Bingli zorgde voor een COVID-19-triagemodule om te bepalen of u door een dokter moet worden onderzocht. Rombit werd dan weer bekend met zijn armbanden die het mogelijk maken de afstandsregels na te leven. Vervolgens begonnen ook andere bedrijven op dat gebied producten te ontwikkelen, waaronder het Gentse Lopos. Zijn SafeDistance-toestel maakt ondertussen deel uit van het wereldwijde Zone Check-dienstenaanbod van PwC. De oplossing, die gericht is op het voortzetten van de werkzaamheden, omvat een beheersmodule en een contacttracingapp.

In Leuven wendt Materialise additieve productie (3D) aan om zorgprofessionals te hulp te schieten. Icometrix doet hetzelfde met artificiële intelligentie (AI) en ontwikkelde een algoritme (Icolung) dat een snel en objectief beeld biedt van de longpathologie op basis van borstscans van voor COVID-19 opgenomen patiënten. Het kreeg daarvoor toelating voor klinisch gebruik in Europa. Zeven ondernemingen – Byteflies, Melexis, Quad Industries, Televic en Z-Plus, naast de Belgische afdelingen van de multinationals Henkel en Nitto – ontwikkelden samen een innoverend verband met een lengte van 15 cm dat wanneer het op de borst wordt aangebracht, continu de gegevens meet over ademhaling, polsslag en temperatuur van patiënten die door het coronavirus zijn getroffen. Het stuurt die data bovendien via de cloud door naar de behandelende arts. Enzovoort.

Eenhoorns

De huidige crisis zou zelfs wel eens een nieuwe eenhoorn – een start-up die meer dan een miljard dollar waard is – kunnen opleveren. Tot nu toe is er zo slechts één in ons land: Collibra, dat momenteel op 2,3 miljard dollar wordt gewaardeerd en dat de ambitie koestert om een wereldleider te worden op de markt van de Data Intelligence. Sofina nam onlangs een bescheiden participatie (1,06%) in het kapitaal van Collibra. Het in het beheer en de uitvoering van online bestellingen bij restaurants gespecialiseerde Deliverect behandelde het voorbije jaar meer dan 30 miljoen bestellingen. Het haalde in drie jaar tijd meer dan 90 miljoen dollar op en zal wellicht op de ingeslagen weg voortgaan. Volgens McKinsey zal één Belg op de twee na de pandemie zijn voedingsgewoonten immers niet wijzigen.

Ondertussen ontstaan er ook andere groepen of groeien ze in een snel tempo. Eind 2019 ging Cegeka (geconsolideerde omzet 564 miljoen) over tot de grootste overname uit zijn bestaan toen het de Nederlandse groep KPN met zijn duizend werknemers opslokte. Daardoor zou zijn omzet in Nederland, die voor 2019 op 113 miljoen euro wordt geschat, moeten verdubbelen. Een jaar later wierp de groep uit Hasselt zich in de strijd om 5G met de overname van het Vlaamse Citymesh en het Waalse Gridmax. Dankzij een goed 2020, waarin het Prodata, People and Technology en Computerland kon overnemen, naast de Parijse groep Trigone Informatique, kan NRB zijn doelstellingen een jaar eerder behalen. Het zal dit jaar nog de kaap van de 500 miljoen euro ronden. De dochterondernemingen Solutions en Xperthis fuseerden en vormen samen Zorgi, de grootste leverancier van informaticadiensten aan ziekenhuizen van het land. Na ettelijke overnames groeide het Kempense Intracto in twee jaar tijd van 300 tot 1.300 werknemers. De grootste overname was die van het Nederlandse IT-dienstenkantoor We Are You, dat meer dan 400 experts telt. Door die operatie werd Intracto in Nederland groter dan in België.

Tegenwind

Anderen kregen met tegenwind te kampen. Melexis, dat gemiddeld instaat voor 13 chips in elke auto die wereldwijd wordt geproduceerd, zag zijn geconsolideerde omzet (487 miljoen) in 2019 met 14% dalen, terwijl de wereldmarkt een achteruitgang kende van slechts 5% in dezelfde periode, of bijna drie keer minder. Het verschil valt te verklaren door voorraadschommelingen bij klanten die verontrust werden door de spanningen in de wereldhandel. Doordat de nadruk in 2020 op andere markten kwam te liggen, zoals gaming of gezondheidszorg, steeg de omzet wel tot 508 miljoen of 4%, maar de groep heeft nog lang haar niveau van 2018 niet bereikt. De markt nam het Melexis echter niet kwalijk. In 2020 steeg het aandeel immers met 19%.

Na een uitzonderlijk beursjaar 2019, waarin de koers van het aandeel meer dan verdubbelde (+121%), werd Barco dubbel getroffen door de pandemie. Het sloot boekjaar 2020 dan ook met een 29% lagere omzet af. Overal sloten bioscopen immers de deuren, zodat de omzet van de entertainmentdivisie, die in 2019 de sterkste groei kende (11,5%), met 36% daalde. Bij de enterprise-afdeling is de terugval nog groter: 39%. Alleen het segment gezondheid bleef overeind.

5G en glasvezelkabel

Op het gebied van digitale competitiviteit zijn we 25e van de 63 door het International Institute for Management (IMD) van Lausanne bestudeerde landen. Dat is verontrustend, want in 2016 behaalden we nog de 18e plaats. In de Digital Economy and Society Index (DESI) zijn we wel 9e, maar in die door de Europese Commissie opgestelde index zijn uiteraard alleen de Europese lidstaten opgenomen. En was het doel van het in 2015 gestarte Digital Belgium-plan niet om ons land tegen 2020 in de top drie te krijgen? Daarvoor moeten we echter nog drie grote handicaps zien weg te werken. Om te beginnen het gebrek aan werkkrachten met digitale vaardigheden. In de DESI halen we een weinig eerbare 26e plaats op 28 voor gediplomeerden in ICT. Vervolgens is er de invoering van 5G, die in een land waar de gewesten verschillende normen voor gsm-straling hanteren geen sinecure is. Minister van Telecommunicatie Petra De Sutter laat weten dat de veiling van de licenties eind 2021, begin 2022 start, zodat 70% van de bevolking twee jaar later over 5G zal beschikken.

Ten slotte is er nog de glasvezelkabel. Procentueel gezien is België het Europese land dat die het snelst installeert. Wie daar prat op gaat, vergeet echter dat een percentage bedrieglijk wordt naarmate de noemer kleiner wordt. Op het gebied van glasvezelkabel staat België nog nergens. In ons land heeft kabel met 52,2% nog het overwicht, op de voet gevolgd door DSL (46,7%). Glasvezelkabel daarentegen was in juni 2019 goed voor slechts 1% van het totaal. Daar zal echter verandering in komen. Proximus laat immers weten dat het 2,4 miljoen woningen en ondernemingen tegen 2025 op glasvezelkabel wil aansluiten. Om dat te bereiken, sloot de operator overeenkomsten met twee gespecialiseerde, officieel Nederlandse bedrijven: Eurofiber en Delta Fiber. Het eerste is in werkelijkheid eigendom van het Franse investeringsfonds Antin Infrastructure Partners en het tweede van het Zweedse fonds EQT.

Telewerk en -winkelen

Voor de online verkoop was 2019 een recordjaar, waarin de Belgen 11,46 miljard via het internet uitgaven. In 2020 zagen we een splitsing binnen de sector als gevolg van de maatregelen die werden genomen om de verspreiding van het coronavirus te beperken. De online verkoop van goederen en producten steeg immers met 30%, terwijl die van diensten, zoals reizen en tickets voor evenementen, met meer dan de helft afnam. Er werden meer dan 20.000 online winkels gestart, wat het totaal volgens Safeshops.be op 48.000 bracht. Dat maakt ons macro-economisch gezien wat minder e-invoerders. Onze B2C-markt wordt immers gedomineerd door buitenlandse spelers, met Bol.com, Coolblue en Amazon op kop. Slechts twee Belgische spelers staan in de top tien, maar ook zij hangen van buitenlandse groepen af. Vanden Borre, dat de zevende plaats inneemt, is immers eigendom van de Franse groep Fnac-Darty, en nummer tien Vente Exclusive maakt deel uit van het eveneens Franse Vente Privée.com.

Globaal daalde het totaalbedrag van de transacties in 2020 tot 10,26 miljard euro, ondanks een groter aantal aankopen dat – bemoedigend teken – tijdens de eerste lockdown niet afnam. Die paradox valt te verklaren door de sterk toegenomen verkoop van goederen en producten, die per stuk heel wat minder kosten, terwijl de verkoop van diensten daalde. Door die gedragsveranderingen en een toegenomen concurrentie, is er steeds meer doorgedreven specialisatie nodig. Daarom stopte Colruyt in november 2020 deels met niet-voeding door dat type producten niet langer via Collishop aan te bieden. Voortaan doet de groep dat voor niet-voeding via de online – en offline – kanalen van Dreamland, Dreambaby, Fiets! en MyUnderwear24.

De ongekende crisis zal in de sterkst getroffen sectoren heel wat schade aanrichten. In de horeca bijvoorbeeld zouden de faillissementen sterk kunnen stijgen door het samenvallen van drie effecten: de inhaalbeweging van de ‘normale’ faillissementen, die zich door de steunmaatregelen in 2020 niet voordeden, de daling van de activiteit en de meerkost van de tijdens deze periode opgebouwde schulden. Er zijn echter ook positieve effecten. Het voor de pandemie weinig voorkomende telewerk maakte toen het verplicht werd een echte kwantumsprong.

Niets zal nog hetzelfde zijn

Omdat ze noodgedwongen het contact tussen klanten en werknemers moesten beperken, investeerden bedrijven massaal in technologie, automatisering en videoconferencing. Zo ontstond er vrij snel een omgeving waarin niets nog hetzelfde zal zijn. De 500 bedrijven die Capgemini wereldwijd ondervroeg, verwachten bijvoorbeeld een productiviteitswinst van 17% in de komende drie jaar en 70% is ervan overtuigd dat de productiviteitswinst dankzij het telewerk behouden kan blijven wanneer de pandemie achter de rug is. In een in november 2020 gepubliceerde studie schat de Banque de France de productiviteitswinst uit arbeid dan weer op 23%, terwijl de cijfers van onze Top, die van voor de pandemie dateren, op dat vlak uitstekend vergelijkingsmateriaal bieden.

Globaal steeg de omzet met 4,7% en zagen twee op de drie ondernemingen hun verkopen toenemen. De gecumuleerde winst (3,6 miljard) gaat er wel met 1,5 miljard op vooruit, maar dat verschil wordt gelijkmatig verdeeld over Melexis en Telenet Group, bij de eerste in de vorm van meerwaarde, bij de tweede door een plotse toename van de dividenden. De geproduceerde toegevoegde waarde (16,1 miljard) stijgt met 4,4%. Binnen dat totaal zijn de uitgaven voor personeel goed voor 56,94%, of nagenoeg een punt meer dan tijdens het vorige boekjaar. De investeringen (2,6 miljard) zijn daarentegen afgenomen. De grootste van het jaar was opnieuw die van Crystal Computing – lees: Google – dat eind 2020 de bouw aankondigde van een vijfde datacenter in Ghlin nabij Bergen.


Dit artikel is verschenen in Top ICT die beschikbaar is in pdf.

Interesse in een sectoranalyse?

De SectorTop is een analyse van de 50 grootste ondernemingen uit een specifieke sector. U krijgt rankings en grafieken voor 30 kerncijfers en ratio's op het vlak van rentabiliteit, solvabiliteit, liquiditeit en toegevoegde waarde. Nadien nemen we elk bedrijf afzonderlijk onder de loep, met de individuele trend per kerncijfer en mediaan van de sector. Info en bestellen

Terug
Inschrijven nieuwsbrief Uw advertentie in onze nieuwsbrief?
Infotheek
Belastingvoordeel voor de kwijtschelding van huur

Circulaire over het belastingvoordeel voor de kwijtschelding van huur

 

Rapport Rekenhof inzake fiscale regularisatie

Rapport van het Rekenhof inzake fiscale regularisatie

 

Niet-recurrente bedrijfsresultaatsgebonden voordelen

Niet-recurrente bedrijfsresultaatsgebonden voordelen - Een instrument om de werknemersprestaties te bevorderen

 

Wetstraat
Model aangifteformulier belasting van niet-inwoners

Koninklijk besluit tot vastlegging van het model van het aangifteformulier inzake belasting van niet-inwoners (vennootschappen, verenigingen, enz.) voor het aanslagjaar 2021 - BS 26 mei, p. 54.806
 

Aangifte formulier inzake rechtspersonenbelasting

Koninklijk besluit tot vastlegging van het model van het aangifteformulier inzake rechtspersonenbelasting voor het aanslagjaar 2021 - BS 26 mei, p. 54.793
 

Vastlegging model van formulier Wetboek van de inkomstenbelastingen

Koninklijk besluit tot vastlegging van het model van formulier als bedoeld in artikel 307, § 1/2, vierde lid, van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 - BS 3 mei , p. 41.979