Vinden

In de Marge van Top Bouw - Laat die relance maar komen

Voor COVID-19 kwam, zagen twee op de drie bouwbedrijven hun omzet toenemen. Bij één op de twee gebeurde dat ook met de nettowinst. In 2020 deed de sector het beter dan het nationale gemiddelde, maar hij wacht net als de andere op een heropleving. (Tony Coenjaerts)

Aangezien de belangrijkste omzetstijgingen zich bij onze twee baggeraars DEME en Jan De Nul aftekenen, starten we ons overzicht van de ondernemingen uit de bouwsector in 2019 bij hen. In januari 2020 installeerde DEME zijn 2200e turbine op zee. De groep zag haar offshore activiteiten door de opmars van windenergie sterk toenemen, waardoor een reorganisatie nodig werd. Zo werd GeoSea op 1 juli 2019 DEME Offshore Holding door de opslorping van de vennootschappen GeoSea Maintenance en Eco Shipping. DEME Offshore Holding nam meteen ook een aantal participaties over die tot dan in handen waren van zusterondernemingen in Frankrijk en Nederland, op Cyprus en in Canada, en stond tegelijkertijd zijn operationele activiteiten af aan DEME Offshore BE, een nieuw opgerichte vennootschap die boekhoudkundig gezien haar activiteiten op 1 juli 2019 is gestart. Haar omzet (554 miljoen op jaarbasis) is in werkelijkheid de ‘verloren’ omzet van het vroegere GeoSea, dat voortaan als holding door het leven gaat. DEME is goed voor bijna drie vierde van de geconsolideerde omzet van CFE (3.625 miljoen), waarvan de afdeling contracting goed is voor net iets minder dan een miljard euro omzet. Binnen die laatste werden verscheidene naamswijzigingen doorgevoerd om ervoor te zorgen dat het meteen duidelijk is dat de dochterondernemingen onder de afdelingen VMA (multitechnieken) en Mobix (plaatsing van signalisatie en bovenleidingen) van CFE vallen.

Vier aannemers voor één tunnel

De andere grote Belgische baggeraar is Jan De Nul, die zijn omzet in 2019 met 19% zag stijgen tot boven de twee miljard euro. De twee sectorgenoten zijn partners op de Vlaamse werf van de eeuw: de voltooiing van de ring rond Antwerpen, waarvoor een doorgang onder de Schelde nodig is. In juni 2020 kende Lantis, het vroegere Antwerpen Mobiel, het contract voor de bouw van de tunnel onder de Schelde toe aan de Tijdelijke Handelsvereniging Combinatie Oosterweeltunnel, afgekort THV COTU, die bestaat uit de groepen Besix, BAM, DEME en Jan De Nul. De 1.800 meter lange tunnel wordt gebouwd volgens de ‘afgezonken tunnel’-methode. Acht elementen van 60.000 ton worden in de achterhaven van Zeebrugge gebouwd en vervolgens via de zee naar hun bestemming gesleept, waar ze in een vooraf gebaggerde zinksleuf in de Schelde worden afgezonken.

Eén van de twee andere partners binnen THV COTU is Besix, dat 2019 afsloot met een recordomzet van 3,3 miljard euro (+32%) en een orderboekje van 4,8 miljard euro. Voor Besix was 2019 ook een jaar van diversificatie, met de opening van het eerste A-STAY-hotelin Antwerpen,de start van LN24 – het eerste nieuwskanaal in Franstalig België dat doorlopend uitzendt – en de heropening van de Flamant-winkel in Brussel. De Nederlandse groep BAM vierde in 2019 haar 150e verjaardag en realiseert in ons land net iets meer dan 10% van haar geconsolideerde omzet (4,2 miljard). In de loop van het boekjaar bracht ze de bouwactiviteiten van BAM Contractors onder bij haar dochter Interbuild, die voortaan onder de naam BAM Interbuild werkt. Daardoor kan BAM Contractors zich voortaan voluit op de markt van de civiele engineering concentreren.

Omstreden casino

Eén van de andere belangrijke gebeurtenissen tijdens het boekjaar in kwestie is de juridische overwinning voor unilaterale contractbreuk van de groep Willemen (geconsolideerde omzet 825 miljoen) tegenover de gemeente Middelkerke, die uiteindelijk weigerde om de bouw van haar nieuwe casino door de groep te laten uitvoeren. De groep Willy Naessens bleef haar gouden regel trouw en ging door met verticale integratie via de overname van Groeninghe Transport. Hoewel de groep Thomas & Piron in Wallonië leider is in haar activiteitendomein, wil ze eruit stappen via de oprichting van een Zwitserse joint venture enerzijds en de overname van de Franse vennootschap Thorel-Routrou uit Duinkerke anderzijds. De Limburgse groep Machiels van haar kant werd aandeelhouder van de groep Waterleau, die gespecialiseerd is in waterbehandeling. Geconsolideerd realiseert Waterleau een omzet van 73 miljoen. Bij JM Recycling, de vennootschap boven de groep Machiels, bedraagt de omzet 193 miljoen euro. Het in Hasselt gevestigde Machiels verwezenlijkt bijna een kwart van het resultaat in verscheidene landen in Zuid-Amerika, waar het sterk aanwezig is.

Blauwe steen steekt het Kanaal over

Tot zover de eigenlijke aannemers. In de nevensectoren bewoog er meer. Carrières du Hainaut, dat via Cobepa en Verlinvest mede-eigendom is van de familie de Spoelbergh en in zijn eentje instaat voor de helft van de wereldmarkt in blauwe steen, kwam in handen van het Britse Sigma Rock, dat grootse ambities koestert voor de nieuwe aanwinst. “Belgian blue stone remains undiscovered in many markets including the UK”, staat te lezen in het jaarverslag van de beursgenoteerde groep, die in 2019 een omzet van 70 miljoen pond realiseerde. Aangezien Carrières Unies de Porphyre eigendom is van de Franse groep Vinci, zijn alleen nog de discrete maar sterke groepen Lhoist en SCR Sibelco Belgisch. Het afbrokkelen van zijn traditionele markten (-35% in tien jaar tijd), de harde internationale concurrentie en de verloren strijd met de monniken van de abdij van Rochefort, die hun burgerrechten lieten gelden op de bron van de Tridaine, die het water voor hun trappist levert, leidden bij Lhoist tot een herstructurering waarbij een honderdtal banen verloren kan gaan. Het in zandwinning gespecialiseerde Sibelco verwierf in september het grootste drijvende zonnepark van Vlaanderen: 17.256 zonnepanelen op een door ontginning ontstaan meer in Dessel. Het bedrijf kende in de Verenigde Staten echter enkele tegenslagen met het faillissement van dochteronderneming Covia, die gespecialiseerd was in de levering van zand aan de olie-industrie. Daardoor sluit Sibelco het boekjaar af met een geconsolideerd verlies van 1,1 miljard euro. Het in ons land alomtegenwoordige Vinci nam in de loop van het boekjaar Izen over. Dat laatste is met meer dan 4.000 geplaatste installaties de marktleider in zonnepanelen.

Nieuwe multinational

Het in industriële klimaatsystemen gespecialiseerde Colt International werd opgeslorpt door het Ierse Kingspan, dat in ons land eveneens eigenaar is van de groep Joris Ide, marktleider in bouwschiloplossingen. Kingspan voegde in 2020 zijn dochters Argina en Brakel Aero samen tot Kingspan Light + Air Belgium, gespecialiseerd in systemen voor verlichting en voor de afvoer van warmte of rook. Geconsolideerd realiseert Kingspan een omzet van 4,7 miljard euro, waarvan ongeveer 650 miljoen in ons land. In 2019 al probeerde Kingspan de afdelingen isolatie en zachtschuim van Recticel voor 700 miljoen over te nemen. Het bod werd als ontoereikend beschouwd. Bovendien zou de groep dan alleen nog de activiteiten bedding en automotive hebben overgehouden. Die laatste werden uiteindelijk afgestoten en met de opbrengst van de verkoop bouwde Recticel zijn isolatieactiviteit verder uit door eind 2020 het Zwitserse Foam Partners over te nemen, de grootste aankoop uit zijn geschiedenis. In 2019 realiseerde Recticel een omzet ter hoogte van een miljard euro, waarvan ongeveer een kwart in isolatie.

CRH, de tweede grootste producent van bouwmaterialen ter wereld (omzet 28 miljard), kwam met d-concrete als nieuw merk van CRH Belgium, dat totaaloplossingen in prefabbeton aanbiedt via zijn vier zusterondernemingen Ergon, Prefaco, Echo/Douterloigne en Schelfhout. De groep bouwde haar aanwezigheid in ons land echter af door de verkoop van haar distributieactiviteiten aan het Amerikaanse investeringsfonds Blackstone, waardoor een nieuwe multinational ontstond: Building Materials Europe (BME), met een omzet van 3,8 miljard euro, waaronder in ons land Sax Sanitair (Melle), Lambrechts (Geel) en Schrauwen (Herentals) vallen, die samen een omzet van 363 miljoen euro realiseren. De in Noord-Europa sterk vertegenwoordigde Duitse gigant in sanitair, verwarming en loodgieterij GC Gruppe, die 24.000 werknemers telt, zet zijn opmars richting zuiden voort met de verwerving van de controle over Facq. De in ons land sterk gefragmenteerde sector consolideert snel. Nadat het Etablissements Vanden Bergh uit Gembloux overnam, versterkt Desco zijn aanwezigheid in het hele land met de opening van een 13.000 vierkante meter grote vestiging in Luik.

Scandinavische vraatzucht

Dezelfde concentratietendens zien we bij de engineeringbedrijven. Sinds de eeuwwisseling verwierf het Zweedse Sweco, dat gespecialiseerd is in stadsontwikkeling en de bouw van gemeenschappelijke voorzieningen, een honderdtal ondernemingen. Ook ons land ontkomt niet aan die vraatzucht. In 2019 ging het in toezicht en coördinatie van infrastructuurwerven gespecialiseerde Pythagoras (Ninove) op in de groep, in 2020 gevolgd door de Belgische dochter van de Europese groep van ingenieurs-consultants SGI, door Aries Real Estate Solution (A-RES) en door Studiebureau Talboom en Talboom Pharmachem (Puurs). Het handelsfonds van Temco, de engineeringdochter van de verdwenen groep Ecophos, die gespecialiseerd is in fosfaten voor voeding, werd eveneens overgenomen door de Zweedse groep. Die sloot bij het begin van dit jaar een purchase agreementmet het bureau voor urbanisme BUUR. Geconsolideerd realiseert Sweco een omzet van ongeveer twee miljard euro. Voorts werkt het samen met het Nederlandse Arcadis (geconsolideerde omzet 3,5 miljard) aan de studies rond het kanaal Seine-Noord-Europa. Het wordt de werf van de eeuw voor de binnenvaart. Het kanaal, dat 107 kilometer lang zal zijn, moet Frankrijk met België en de rest van Europa verbinden.

Bij de vastgoedmaatschappijen bevestigde Cofinimmo zijn leiderschap in zorgvastgoed in Europa door er bijna 500 miljoen euro in te investeren. Met een waarde van ongeveer 2,4 miljard euro is de sector goed voor 56% van het vermogen van de maatschappij. Kantoren zijn dan weer goed voor 31% van het patrimonium, waarvan 12% zich in ons land bevindt. De gezondheidssector lijkt gegeerd. Aedifica maakte er zelfs zijn specialiteit van nadat het in de loop van boekjaar 2018-2019 zijn activiteitenafdelingen hotels en appartementsgebouwen afstootte en een overnamebod deed op het eveneens in zorgvastgoed gespecialiseerde Finse Hoivatilat. Befimmo van zijn kant realiseerde de grootste verhuurtransactie op de Brusselse markt in tien jaar tijd: 70.000 vierkante meter voorverhuurd aan de Vlaamse overheid in het kader van het project ZIN. De torens 1 en 2 van het WTC-complex in de Brusselse Noordwijk worden gerenoveerd en door een nieuw volume van 14 verdiepingen met elkaar verbonden. De werken moeten in 2023 klaar zijn.

We moeten echter niet tot dan wachten om de schade die de huidige pandemie veroorzaakt, op te meten. Over enkele weken worden de eerste resultaten over het boekjaar 2020 bekendgemaakt en blijven nakaarten over die van 2019 heeft dan ook geen zin. Het was geen slecht jaar: bijna twee op de drie bedrijven zagen hun omzet stijgen en één op de twee boekte meer winst. De cijfers voor 2020 zullen ongetwijfeld minder goed zijn, de vraag is alleen hoe sterk de daling is. Uit een onderzoek van de Economic Risk Management Group (ERMG) blijkt dat de bouwsector het met 5% tijdelijke werkloosheid midden november beter deed dan het Belgische gemiddelde, dat op diezelfde datum 11% bedroeg. De sector anticipeerde op dat moment op een verwachte inkomstendaling van 10%, maar overwoog geen personeelsafbouw tegen het einde van het jaar, terwijl het gemiddelde voor alle sectoren samen op dat moment 2,4% bedroeg. De zaken veranderen echter snel: midden januari verwachtte de Confederatie Bouw immers dat het personeelsbestand in 2021 met 1,6% zal afnemen. De bouwsector wacht net als alle andere activiteitensectoren in ons land op de exacte inhoud van het Plan voor herstel en veerkracht waarmee de overheid het herstel na Covid-19 wil financieren. Ons land beschikt in dat kader over 5,95 miljard aan Europees geld dat op gewestniveau eind januari al op een evenwichtige manier werd verdeeld. Zal dat ook op sectorniveau gebeuren? De bouwsector hoopt in elk geval op bijna een miljard euro.

Dit artikel is verschenen in Top Bouw die beschikbaar is in pdf.

Interesse in een sectoranalyse?

De SectorTop is een analyse van de 50 grootste ondernemingen uit een specifieke sector. U krijgt rankings en grafieken voor 30 kerncijfers en ratio's op het vlak van rentabiliteit, solvabiliteit, liquiditeit en toegevoegde waarde. Nadien nemen we elk bedrijf afzonderlijk onder de loep, met de individuele trend per kerncijfer en mediaan van de sector. Info en bestellen

Terug
Inschrijven nieuwsbrief Uw advertentie in onze nieuwsbrief?
Infotheek
Prijzenobservatorium - Jaarverslag 2020

Prijzenobservatorium - Jaarverslag 2020
 

Zorgplicht

Zorgplicht

RVA - Jaarverslag

RVA - Jaarverslag 2020

 

Wetstraat
Recht op klein verlet bij toediening vaccin tegen Covid-19

Wet houdende toekenning van een recht op klein verlet voor werknemers met het oog op het toegediend krijgen van een vaccin ter bescherming tegen het coronavirus Covid-19 - BS 9 april, p. 31.925

Evenredigheidsbeoordeling bij beroepsreglementering in gezondheidssector

Wet betreffende een evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan de invoering of de wijziging van een beroepsreglementering in de gezondheidssector - BS 9 april, p. 31.932
 

Antigeen- en zelftesting

Wet inzake antigeen- en zelftesting - BS 7 april, p. 31.776