Vinden

In de Marge van Top Bouw - Een jaar van uitzonderlijke resultaten

De bedrijfsresultaten zijn op een jaar tijd nauwelijks gewijzigd, maar de nettowinst van de ondernemingen in onze Top is meer dan verdubbeld. (Tony Coenjaerts)

Met voor meer dan 5,3 miljard bestellingen en een geconsolideerde omzet van 3,6 miljard euro is CFE zonder enige twijfel de grootste groep van het land. Komt dat uit de bouw of uit de off-shore? De eerste activiteit is slechts goed voor een kwart van de omzet, de tweede voor drie vierde ervan. DEME – een afkorting van Dredging, Environmental and Marine Engineering – is met een geconsolideerde omzet van 2,67 miljard euro en 4 miljard bestellingen in portefeuille één van de grootste ondernemingen in offshore werken ter wereld. Sinds de eeuwwisseling installeerde DEME al meer dan 2.200 windturbines op zee, waarmee meer dan 9,3 miljoen gezinnen van hernieuwbare energie kunnen worden voorzien. Bovendien nam het in 2018 Spartacus in gebruik, de grootste snijkopzuiger ter wereld. DEME plaatste daarnaast in de loop van het boekjaar in de Noordzee de langste off-shore kabel voor windturbines wereldwijd, met een lengte van 467 kilometer. De contractingafdeling van CFE (omzet 935 miljoen) ging er sterk op vooruit na de opname in de jaarrekening van de vennootschap Van Laere, waarvan CFE eind 2017 alle aandelen verwierf. In 2018 heeft die afdeling samen met Immobel het Neoproject in de wacht gesleept. Dat project, dat in 2013 al werd goedgekeurd en aan de architect Jean Nouvel werd toevertrouwd, komt op de Heizelvlakte, naast het Atomium. Het zal in één zelfde architectuur  een hotel en een congrescentrum voor 5.000 deelnemers herbergen.

Als het louter om de bouw gaat, is de eerste plaats voor de groep Besix (omzet 2,54 miljard), die nooit eerder een dergelijk goed gevuld orderboekje (4,76 miljard) had. Dat heeft te maken met het geslaagde overnamebod op het Australische Watpac (omzet 800 miljoen euro), dat actief is in bouw, civiele engineering en mijnbouw. In ons land nam Besix via haar dochteronderneming Jacques Delens het bedrijf Corebat over, dat is gespecialiseerd in renovatie en verbouwing voor particulieren. Voorts nam het via Vanhoudt de installateur De Bie-Veba over, die nu als ComTis door het leven gaat, en via Van den Berg de groep Uniconnect, actief in de bouw van netwerkinfrastructuur. In samenwerking met de groep A-Star startte Besix met de verhuur van vastgoed. Het heeft de ambitie om binnen de vijf jaar 5.000 studio’s te verhuren. In 2018 zette de groep bovendien haar eerste stappen buiten het vastgoed met de overname van binnenhuisinrichter Flamant, die in ernstige moeilijkheden verkeerde, en met de verrassendere investering van 3 miljoen euro in LN24, de eerste nieuwszender in Franstalig België die 24 uur per dag uitzendt. Besix realiseert 46% van zijn omzet in ons land, waar één van zijn belangrijkste projecten de nieuwe hoofdzetel van De Persgroep was. Het bedrijf is ook bijzonder actief in het Midden-Oosten en bouwt momenteel in Dubai de infrastructuur en de Belgische en Franse paviljoenen voor de wereldtentoonstelling die daar van oktober 2020 tot april 2021 zal plaatsvinden.

Familiebedrijven

Achter de twee giganten gaan verscheidene familiebedrijven schuil. Vier daarvan realiseren een geconsolideerde omzet van meer dan een half miljard euro. Jan De Nul is overtuigd van de toekomst van offshore windturbines en bestelde onlangs de Voltaire, een installatieschip met een hijsvermogen van meer dan 3.000 ton, dat hoger is dan de Eiffeltoren. De Voltaire wordt in 2022 geleverd en zal worden gebruikt op de Dogger Bank Wind Farms, het grootste offshore windturbinepark ter wereld. Dat ligt op ongeveer honderd kilometer voor de kust van Yorkshire en zou op zich aan 5% van de elektriciteitsbehoefte van het Verenigd Koninkrijk moeten voldoen. De maritieme, bagger- en offshore activiteiten van de groep zijn ook hier goed voor drie vierde van de omzet, die in 2018 op 1,7 miljard euro uitkwam. In België zal Jan De Nul, net als DEME trouwens, het monopolie op het baggeren van de linkeroever van de Schelde verliezen. Om verzanding in de haven van Antwerpen te voorkomen, moet er immers constant worden gebaggerd. Daarom kende de regering in 1972 het monopolie voor dat soort werken toe aan drie ondernemingen – waarvan er vandaag nog slechts twee bestaan. Aangezien in het contract geen einddatum was opgenomen, heeft de Vlaamse overheid een stevige strijd moeten leveren om eruit te stappen zonder een schadevergoeding te moeten betalen. Vanaf 2022 zullen alle baggeraars wereldwijd die werken, die goed zijn voor zowat 200 miljoen euro per jaar, kunnen uitvoeren.

Sinds de overname van Aswebo in 2011 bezat de groep Willemen 50% van de aandelen van het Limburgse bedrijf Kumpen. In 2018 verwierf Willemen de rest en aangezien de twee bedrijven elkaar aanvullen, werd er besloten om tot een reorganisatie in twee fasen over te gaan. De afdeling ‘Bouw’ van Kumpen fuseerde met Willemen General Contractor tot Willemen Construct. De wegenbouwers Aswebo en Van Wellen smolten dan weer samen met de afdeling ‘Infra’ van Kumpen tot Willemen Infra. In 2018 bedroeg de omzet van de afdeling ‘Bouw’ 516 miljoen en die van ‘Infra’ 265 miljoen. De werken in het buitenland (116 miljoen) kenden een sterke stijging, met name dankzij de bouw van een containerterminal in Tanger. In Middelkerke zag Willemen echter de bouw van een nieuw casino aan zijn neus voorbijgaan. De groep had nochtans de aanbesteding binnengehaald en de Raad van State had de bezwaren van twee concurrerende consortia verworpen. Ondertussen vonden er echter verkiezingen plaats en werd de vroegere oppositie de huidige meerderheid, waarop het gemeentebestuur het project blokkeerde.

Cordeel huldigde onlangs in Temse Cordeel City in, een nieuwe maatschappelijke zetel die het bedrijf als “een brug naar de toekomst” beschouwt. Een rechthoekig parallellepipedum van 560 op 55 meter dat over een droogdok van de vroegere Boelwerf hangt en rust op twee steunen waarin de trappen en de liften zitten, domineert er op 20 meter hoogte een domein van 20 hectare. Cordeel realiseert iets meer dan een derde van zijn omzet in het buitenland, hoofdzakelijk in Nederland, waar het onlangs een nieuwe vestiging in Terneuzen in gebruik nam. De groep was al in Bulgarije aanwezig en breidde haar activiteiten in 2018 uit naar Servië.

De leider in individuele woningen in Wallonië, Thomas & Piron (geconsolideerde omzet 530 miljoen) kent een snelle groei dankzij zijn activiteiten in vastgoedpromotie en zijn vestiging in het Groothertogdom Luxemburg, waar de groep 20% van haar omzet realiseert. Daarna volgen CIT Blaton (369 miljoen), Stadsbader (367 miljoen), Willy Naessens (366 miljoen), Denys (346 miljoen), Democo (309 miljoen), Artes (307 miljoen), Van Roey (305 miljoen), B&R (303 miljoen) enzovoort.

Multinationals

De twee grootste buitenlandse bouwgroepen die in ons land actief zijn, zijn het Franse Eiffage en het Nederlandse BAM. Het eerste is partner van de Red Lions en de Red Panthers, onze twee nationale hockeyteams, en realiseert in ons land een omzet van 643 miljoen. Het bouwde in Binche, via zijn dochteronderneming De Graeve, de eerste Belgische school uit hout, stro en klei. Via Antwerpse Bouwwerken verbouwt het momenteel in Gent de vroegere gemeentelijke bibliotheek tot een administratief centrum dat tegen 2023 klaar moet zijn. Geconsolideerd realiseert Eiffage een omzet van 16,6 miljard.

Bij BAM is ons land goed voor net iets minder dan 10% van de omzet van de groep, die in 2018 op 7,2 miljard euro uitkwam. BAM Contractors, de grootste dochteronderneming van de groep in ons land, en Viabuild wachten op groen licht van de mededingingsautoriteit om hun asfaltfabrieken in respectievelijk Grimbergen en Vinalmont in een joint-venture met de naam BV Asphalt onder te brengen. Viabuild, dat verscheidene bedrijven groepeert die gespecialiseerd zijn in openbare werken, asfaltering en asbestverwijdering, realiseert een geconsolideerde omzet van 199 miljoen euro. Het bedrijf startte in 2019 een eerste werf in Afrika (Zambia).

Ieren trekken zich terug

Aan distributiezijde waren de bewegingen veelvuldig én gevarieerd. De Ierse groep CRH nam ook in ons land lange tijd aan de lopende band bedrijven over, tot ze een geconsolideerde omzet van 26,8 miljard realiseerde, waarvan 13 miljard in Europa. Sinds enige tijd werd het verwachte rendement echter niet overal meer gehaald. Daarom besliste de groep om zich opnieuw te concentreren op de meest rendabele segmenten en om voor 1,64 miljard euro de Europese distributie van materialen voor bouw, sanitair, verwarming en loodgieterij van de hand te doen. In ons land hebben de bedrijven Heumatrans, Jeca, Lambrechts, BMB Bouwmaterialen, Sax Sanitair en Schrauwen Sanitair & Verwarming voortaan het Amerikaanse investeringsfonds Blackstone als eigenaar. Ondanks die verkopen blijft CRH zeer sterk aanwezig in ons land met merken van geprefabriceerd beton, zoals Prefaco, Schelfhout en Ergon. De fabriek van Ergon in Lier leverde een absolute primeur met een element in beton van 36 meter lang dat één van de eerste bruggen in spanbeton van België moet vervangen. Die brug werd in de jaren vijftig in Evere geplaatst en zorgde ervoor dat voetgangers en fietsers de spoorweg die Schaarbeek met Halle verbindt, konden oversteken.

Zal Blackstone op het gebied van sanitair slagen waar CRH faalde? De markt is versnipperd en de marges zijn er klein. De grootste onderneming uit de sector, Ideal Standard, blijft de negatieve resultaten opstapelen en verklaart dat van het besproken boekjaar (41 miljoen euro) door de sluiting van twee fabrieken: Venlo in Nederland en Braga in Portugal. Bij de distributie wordt de sector gedomineerd door Van Marcke, dat zichzelf voor zijn 90-jarige bestaan trakteerde op een distributiecentrum van 90.000 vierkante meter in Aalbeke, niet ver van de Franse grens. Dat is, gezien de Franse ambities die de groep koestert, geen toeval. Dat nieuwe, volledig geautomatiseerde centrum moet het voor de groep mogelijk maken om beter te concurreren met Amazon en Alibaba wat de deadlines betreft. Geografisch moet het de actieradius verbeteren voor de groep, die in 2018 een omzet van 480 miljoen euro realiseerde. Van Marcke produceert zijn eigen badkamermeubilair en bezit zelfs een bank (Izola Bank), die competitieve tarieven biedt.

Concentratie in distributie

Een ander familiebedrijf, Facq, opende onlangs zijn 40e Sanicenter en na de opslorping van Vanden Bergh bezit Desco 30 verkooppunten, wat het nieuwe geheel een omzet van 260 miljoen euro moet opleveren. Krëfel werd overgenomen door het Franse Boulanger en kwam daarmee terecht in het universum van Mulliez, één van de rijkste families van Frankrijk, die verschillende merken in handen heeft, waaronder Auchan, Leroy-Merlin, Decathlon en Norauto, en een geschatte omzet van 90 miljard euro realiseert. Cebeo zag zijn omzet met 21% stijgen na de integratie van groothandelaar Cheyns, die het in 2016 overnam, en van Claessen ELGB, dat twee jaar later volgde. Cebeo is een dochteronderneming van het Franse familiebedrijf Sonepar, dat vanaf maart de elektriciteitsdistributieactiviteit van Technord Belgium overneemt. Als wereldleider in de distributie aan professionals van elektrisch materiaal realiseert Sonepar, dat dit jaar 50 jaar bestaat, een omzet van 22,4 miljard euro, waarvan 642 miljoen in ons land. Fedrus, dat in 2017 een zeer snelle groei kende met enerzijds de overname van de Franse groepen Laude en Defrancq, gespecialiseerd in daken en gevels, en anderzijds de afdeling zinktoepassingen voor de bouwindustrie van Umicore, zag zich gedwongen om zijn activiteiten te reorganiseren, wat in ons land tot het verlies van een honderdtal banen leidde. Geconsolideerd stelt Fedrus ongeveer 1.500 personen tewerk en realiseerde het in 2018 een geconsolideerde omzet van 712 miljoen euro. Zijn belangrijkste dochteronderneming is APOK, dat met 31 filialen de grootste verdeler van dakmaterialen van het land is.

De cijfers

De trend is tegenover het vorige boekjaar nauwelijks gewijzigd: van de ondernemingen in onze Top zag 73% de omzet en 58% de winst stijgen, tegenover respectievelijk 76% en 54% in onze vorige editie. In absolute termen zijn de winsten echter sterk toegenomen, van 2,6 naar 5,7 miljard. Die stijging moet worden gerelativeerd, in die zin dat heel wat bedrijven in 2018 uitzonderlijke winsten optekenden. CBR ontving onverwacht 887 miljoen euro dividenden (+885 miljoen). In het kader van de fusie van zijn Amerikaanse dochteronderneming Unimin met een andere in zand gespecialiseerde onderneming (Faimont Santrol), streek SCR-Sibelco een meerwaarde van 634 miljoen euro op. Voor Solitaire Marine Contractors, een dochter van de groep Allseas die gespecialiseerd is in het plaatsen van onderzeese kabels, bedraagt de meerwaarde 260 miljoen euro. Bij Daikin namen de dividenden met 265 miljoen euro toe. Enzovoort. De investeringen stegen met 12% en het personeelsbestand groeide met 3%. Daar staat tegenover dat de loonkosten met 1,8% stegen, waardoor de uitgaven voor personeel in de toegevoegde waarde van 59,3% naar 60,7% gingen.

Dit artikel is verschenen in Top Bouw, die beschikbaar is in pdf.

Interesse in een sectoranalyse?

De SectorTop is een analyse van de 50 grootste ondernemingen uit een specifieke sector. U krijgt rankings en grafieken voor 30 kerncijfers en ratio's op het vlak van rentabiliteit, solvabiliteit, liquiditeit en toegevoegde waarde. Nadien nemen we elk bedrijf afzonderlijk onder de loep, met de individuele trend per kerncijfer en mediaan van de sector. Info en bestellen

Terug
Inschrijven nieuwsbrief Uw advertentie in onze nieuwsbrief?
Infotheek
European comparison of electricity and natural gas prices

A European comparison of electricity and natural gas prices for residential, small professional and large industrial consumers
 

FAQ gevolgen van coronacrisis op aanvullende pensioenen

FAQ over de gevolgen van de coronacrisis op de aanvullende pensioenen

Gids tegen verspreiding Covid-19 op het werk

Generieke gids om de verspreiding van covid-19 op het werk tegen te gaan

Wetstraat
Schorsing van termijnen inzake civiele veiligheid

Wet houdende schorsing van bepaalde termijnen betreffende de civiele veiligheid - BS 20 mei, p. 36.924

Besluit inzake arbeidsongeschiktheid tvv zelfstandigen

Koninklijk besluit tot tijdelijke schorsing, ingevolge de Covid-19-pandemie, van de toepassing van de voorwaarde dat het tijdvak van arbeidsongeschiktheid in de uitkeringsverzekering ten voordele van de zelfstandigen en van de meewerkende echtgenoten ten vroegste kan aanvangen op de datum van ondertekening van het getuigschrift van arbeidsongeschiktheid - BS 20 mei, p. 36.925
 

Uitzonderlijke maatregelen inzake pensioenen en sociale zekerheid

Wet houdende uitzonderlijke maatregelen in het kader van de Covid-19-pandemie inzake pensioenen, aanvullende pensioenen en andere aanvullende voordelen inzake sociale zekerheid - BS 18 mei, p. 35.756