Vinden

Efficiënter kan in supply chain ook duurzamer betekenen

Met de verspreiding van het coronavirus blijkt hoe belangrijk transparantie is in de hedendaagse supply chain. De digitalisering van de hele toeleveringsketen is noodzakelijk om de risico’s juist in te schatten en snel en adequaat te reageren. (Kurt De Cat)

De uitbraak en de snelle verspreiding van het coronavirus (Covid-19) zorgde voor hoogspanning bij de supply chain managers. Fabrieken vielen niet alleen in China stil. De toeleveringsproblemen hadden een negatieve impact op de hele keten. Cruciale onderdelen geraakten niet op tijd in de fabrieken en producten konden niet tijdig afgewerkt worden. Belangrijke schakels in de wereldwijde supply chain vielen als dominostenen omver. “Risicomanagement is een belangrijke topic binnen supply chain management”, zegt Ann Vereecke, professor Operations & Supply Chain Management aan Vlerick Business School. “Die rol is niet veranderd. Alleen lijkt het zo dat de disrupties frequenter worden. Het coronavirus is nu in de aandacht maar de klimaatverandering heeft ook zeer veel impact op de wereldwijde supply chains.”

Professor Vereecke verwijst naar allerhande natuurrampen, denk aan overstromingen, tsunami’s, bosbranden, enzovoort, die ervoor zorgen dat er overal ter wereld wel eens een goederenstroom onderbroken wordt. We herinneren ons nog de problemen na de tsunami in Japan in 2011 toen sommige autoconstructeurs geen auto’s meer konden leveren omdat een specifiek verfpigment net in het getroffen gebied in Japan werd geproduceerd. “Die stromen goed kennen, weten waar de risico’s zitten en nadenken over hoe je daarop kan anticiperen is essentieel binnen supply chain management. In onze opleidingen besteden we 90 procent van de tijd aan hoe we een supply chain runnen als het goed loopt. Je moet ook nadenken over wat als het fout loopt”, adviseert Ann Vereecke.

Meer betalen voor minder risico

Transparantie en visibiliteit in de supply chain zijn daarbij cruciaal. “Hoe beter bedrijven hun supply chain in kaart hebben gebracht, hoe sneller ze weten wat er aan de hand is, waar de risico’s zitten en hoe efficiënter ze kunnen ingrijpen als er zich iets voordoet”, stelt Ann Vereecke. “Onverwachte risico’s zoals het coronavirus zijn niet zo gemakkelijk in te perken en vereisen protocollen en procedures op lange termijn”, schrijven de Vlerick-professoren Robert Boute en David Veredas in een opiniestuk over de economische impact van het coronavirus. De experten wijzen op het belang van alternatieve bevoorradingsbronnen. Bedrijven moeten zoveel mogelijk vermijden dat ze kwetsbaar zijn. Ook de beginnende belegger weet dat risico’s spreiden beter is dan al je eieren in één mand te leggen. “Dan hebben we het over single sourcing. Als bedrijven hun kritieke grondstoffen van één plaats in de wereld halen en daar loopt iets mis, dan ben je heel kwetsbaar”, weet Vereecke.

Ze pleit voor meer transparantie in de supply chain, dat betekent ook weten wie de leverancier is van je leverancier. “Bedrijven moeten die oefening doen. Ze moeten een strategische visie hebben op de supply chain, de kwetsbare punten inventariseren en op zoek gaan naar strategieën om zich daartegen te wapenen. Dan heb je tenminste de keuze. Ofwel neem je het risico ofwel ga je naar dual sourcing bijvoorbeeld.” Bij dual sourcing wordt het leveringsrisico ontdubbeld. “Dat zal een kost hebben want als je de bestellingen spreidt over verschillende leveranciers heb je niet de schaaleffecten en het kostenvoordeel van voor één partij te kiezen. Dat is de afweging: ben je bereid meer te betalen voor minder risico? Meer voorraad aanhouden is ook een mogelijke optie, dat kost ook. Maar als de supply chain onderbroken wordt, kan je langer verder. Die afwegingen maken is de kern van supply chain management”, legt Vereecke uit.

Klimaatimpact verkleinen

De roep naar meer transparantie in de toeleveringsketen zal beantwoord moeten worden met nog meer digitalisering, terwijl het vandaag al dé trend is in de supply chain. Maakbedrijven en logistieke dienstverleners zetten grote stappen op het vlak van tracking en tracing van goederenstromen. Wat zit waar? Dat kan alleen in real-time worden opgevolgd met digitale systemen. Klassieke voorbeelden zijn het optimaliseren van transportplanningen om vrachtwagens, goederentreinen of schepen beter te beladen. “Bedrijven digitaliseren doorgaans om hun efficiëntie te verhogen, om kosten te besparen. Wat we nu in een tweede golf zien, is dat bedrijven hun supply chain gaan digitaliseren om hun klimaatimpact te verkleinen, al is dat meestal niet de eerste drijfveer”, stelt Vereecke. “Het is vaak digitaliseren om efficiënter te worden. En efficiënter kan in de supply chain ook duurzamer betekenen. Je verbruikt minder energie en stoot dus minder CO2uit. De transport- en logistieke sector is nu echt wel wakker geschoten. Ook de havens zetten keihard in op digitalisatie.” (zie ook kader). Professor Vereecke ziet de praktijk ook in de supply chain wereld veranderen. “De supply chain is een plek waar de ecologische voetafdruk heel groot is. Er moet iets gebeuren. In de bedrijfswereld groeit het besef dat er geen dilemma is tussen economie en ecologie. De milieu-impact verminderen gaat niet noodzakelijk samen met de kosten verhogen. Het gaat om slimme keuzes, goederenstromen bundelen, materialen hergebruiken, enzovoort.”

Met de voortschrijdende digitalisering van de supply chain neemt ook het belang van data in de hele keten toe. “Dat is meteen ook een struikelblok”, duidt Vereecke. “Er is al heel veel data in de supply chain maar hoe ga je al die informatie analyseren? Hebben bedrijven de analisten in huis die daarmee aan de slag kunnen? Hoe zorg je ervoor dat bedrijven bereid zijn om die data te delen met andere bedrijven in de keten? Dat klinkt allemaal zeer mooi maar die openheid moet er wel zijn en dan is er nog het aspect van data security.” Volgens Vereecke is het digitaliseren van de supply chain een no-brainer maar je botst op de menselijke aspecten. “Je hebt de juiste competenties en de juiste vaardigheden nodig. Maar de krapte op de arbeidsmarkt is enorm. Aanwerven lukt niet want die profielen zijn zeer schaars. Bedrijven gaan hun eigen mensen moeten begeleiden in dit veranderingstraject en opleiding spelt daarin een belangrijke rol.” Ook het internationale rekruteringskantoor Robert Walters ziet de vraag naar supply chain specialisten dit jaar verder toenemen. In hun meest recente studie stelt Robert Walters dat de salarissen van deze specialisten in de lift zitten. “33 procent van de bevraagde ingenieurs en supply chain specialisten verwachten een loonsverhoging van 7 tot 10 procent in 2020”, klinkt het.

Het blijft mensenwerk

Supply chain professionals moeten met meer en meer technologieën aan de slag kunnen. Artificiële intelligentie doet zijn intrede in planningsystemen en wordt gebruikt om voorspellingen te maken. “Er komen almaar competenties bij, zoals het kunnen omgaan met technologie, met data. Maar supply chain management blijft mensenwerk. Voor bedrijven is het nog steeds belangrijk om de juiste mensen aan boord te hebben”, zegt Vereecke. Ze gelooft niet in de futuristische scenario’s waar de supply chain zichzelf zal regelen en de supply chain manager niet meer nodig is. “Je hebt altijd mensen nodig om in uitzonderlijke situaties in te grijpen. De managers hebben een belangrijke rol in het ontwerp van die gesofisticeerde systemen, ze moeten ermee kunnen werken en moeten kunnen bijsturen indien nodig.” Op kritische momenten maken mensen het verschil. De supply chain manager van de toekomst krijgt een zitje in een controletoren met digitale toegang tot heel veel data en intelligente systemen die bepaalde prognoses naar voor schuiven en beslissingen voorbereiden. “De supply chain manager van de toekomst zal minder dan vroeger diegene zijn die de plannen maakt en de problemen oplost. Het wordt meer en meer de persoon die eerder de businessimpact van de supply chain kan vatten. En die linken met de collega’s van finance, sales en operations kan leggen”, besluit Vereecke.

Dit artikel is verschenen in Top Transport, die beschikbaar is in pdf.

Interesse in een sectoranalyse?

De SectorTop is een analyse van de 50 grootste ondernemingen uit een specifieke sector. U krijgt rankings en grafieken voor 30 kerncijfers en ratio's op het vlak van rentabiliteit, solvabiliteit, liquiditeit en toegevoegde waarde. Nadien nemen we elk bedrijf afzonderlijk onder de loep, met de individuele trend per kerncijfer en mediaan van de sector. Info en bestellen

Terug
Inschrijven nieuwsbrief Uw advertentie in onze nieuwsbrief?
Infotheek
Nieuw Algemeen Reglement op elektrische installaties

Nieuw Algemeen Reglement op de elektrische installaties (AREI) wordt op 1 juni van kracht
 

European comparison of electricity and natural gas prices

A European comparison of electricity and natural gas prices for residential, small professional and large industrial consumers
 

FAQ gevolgen van coronacrisis op aanvullende pensioenen

FAQ over de gevolgen van de coronacrisis op de aanvullende pensioenen

Wetstraat
Misbruik economische afhankelijkheid - onrechtmatige bedingen - oneerlijke marktpraktijken

Wet tot wijziging van de wet van 4 april 2019 houdende wijziging van het Wetboek van Economisch Recht met betrekking tot misbruiken van economische afhankelijkheid, onrechtmatige bedingen en oneerlijke marktpraktijken tussen ondernemingen - BS 29 mei, p. 38.497

Consumentenkrediet: hoe de crisis te doorstaan

Wet betreffende het consumentenkrediet, teneinde de kredietnemers van dergelijke kredieten te helpen de door het coronavirus veroorzaakte crisis te doorstaan - BS 29 mei, p. 38.498

Wijziging bepalingen betreffende inschrijving in KBO en uitstel solden

Wet tot wijziging van sommige bepalingen van het Wetboek van economisch recht wat de inschrijving in de KBO en uitstel van de solden betreft - BS 29 mei, p. 38.501